ďťż
zaloguj się   |    zarejestruj się   |    mapa strony   |
Szkoła Podsatwowa Nr 1 im. Armii Krajowej w Szynwałdzie
  »  Strona główna   »  Aktualności   »  Galeria   »  Kontakt
Sobota 31 października 2020 r. - 304 dzien roku

Gmina Skrzyszów

herb Gminy Skrzyszów

Skrzyszów – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim. Miejscowość jest siedzibą Gminy Skrzyszów, na terenie której leży między innymi nasza miejscowość - Szynwałd. W latach 1975-1998 miejscowość należała do nieistniejącego już województwa tarnowskiego. Prócz Szynwałdu w granicach gminy znajdują się sołectwa: Pogórska Wola, Łękawica oraz Ładna

Wieś leży nad potokiem Wątok na południowy wschód od Tarnowa. Historia Skrzyszowa sięga początku XIV w., kiedy Spytko z Melsztyna nadał okoliczne lasy osadnikowi Konradowi z Lipnika. Pierwsza parafia w Skrzyszowie powstała przed rokiem 1350.

W Skrzyszowie znajduje się zabytkowy kościół św. Stanisława Biskupa z 1517 r., fundacji Jana Amora Tarnowskiego oraz drewniany parterowy dwór z I połowy XIX w. W pobliskim lesie Kruk na stoku Góry św. Marcina w okresie od marca do lipca 1941 roku naziści zamordowali ok. 400 osób. Obecnie na tym miejscu znajduje się pomnik projektu tarnowskich artystów Bogdany i Anatola Drwalów.


 

SZYNWAŁD - miejscowość w województwie małopolskim położona nad rzeką Wątok. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego pod hasłem "Szynwałd" pisze m.in.:

"Położenie pagórkowate. Wieś zabudowana w długą ulicę na południu styka się chatami z Zalasową, a na północy ze Skrzyszowem. Granicą wschodnią i zachodnią ciągną się wzgórza, tworząc działy wodne spływające do Wisłoki i Białej. Dolina ta opada ku północy z 281 do 230 m n.p.m. Do Szynwałdu należą osady: Na Kątach od strony Pogórskiej Woli, Na Polach od Trzemesnej, i Polach pod Świnią Górą. Graniczy na zachodzie z Trzemesną i łękawicą, na wschodzie z Łękami Górnymi."

Okolicę Szynwałdu pokrywały kiedyś wielkie lasy. Potwierdza to dokument z roku 1327, który mówi o wielkich terenach leśnych w okolicach Tarnowa, czyli najbliższego dużego ośrodka miejskiego. O zalesieniu tegoż obszaru świadczą też nazwy wielu miejscowości : Brzozowa, Dąbrowa, Grabówka, Jodłowa itp. Również Szynwałd bierze swą nazwę od lasów. Szynwałd to spolszczona nazwa niemiecka, Schonwald - co oznacza "piękny las".
Istnieje również druga hipoteza, która nazwę Szynwałd wywodzi od "siny wał" - rzekomo od mgieł unoszących się nad wsią, zwłaszcza w w porze wiosennej i jesiennej. Jako argument podają fakt, że najwyższe wzniesienie na pograniczu Szynwałdu, Zalasowej, Zwiernika i Łęk nazywano Sinogórą.

HISTORIA Szynwałdu nierozerwalnie powiązana jest z rodem Tarnowskich oraz ich spadkobiercami. W tym miejscu przedstawiamy w skrócie historię powstania wsi Szynwałd:

  • 1327 r.- Spicymir herbu Leliwa( protoplasta rodu Melsztyńskich i Tarnowskich ) nabywa w niewyjaśnionych okolicznościach Tarnów dążąc do zasiedlenia jego okolic.
  • 1333 r. - Spicymir nabywa Skrzyszów, powiększa go kosztem terenów leśnych. W tym własnie czasie za Skrzyszowem powstaje Szynwałd zasiedlony przez ludność niemiecką co zostało po raz pierwszy poświadczone w przez króla Kazimierza Wielkiego.
  • 1344 r. - Kazimierz Wielki potwierdza dobra nabyte przez Spicymira.
  • drogą dziedziczenia Szynwałd przechodzi kolejno na własność hetmana wielkiego koronnego Jana Tarnowskiego, jego syna Jana, a po jego śmierci córka hetmana - Zofia, która w roku 1570 zapisała majątek swojemu mężowi Konstantemu Ogstrowskiemu.
  • 1603 r. - dobra tarnowskie zostały podzielone na część "książęcą" należącą do Ostrogskich i część "zamojską" przekazaną Katarzynie, żonie hetmana wielkiego koronnego Tomasza Zamoyskiego.
  • 1682 r. - dobra tarnowskie przekazane zostaly wojewodzie bełskiemu Janowi Koniecpolskiemu.
  • 1697 r. - ziemia tarnowska zostaje sprzedana Teofili Ludwice z Zaslawskich Lubomirskiej, po śmierci której spadek otrzymał jej syn Aleksander Dominik Lubomirski.
  • 1723 - 1741 r. -"rządy" nad Tarnowem sprawuje siostra Dominika - Maria Anna z Lubomirskich księżna Sanguszkowa. Od tego właśnie czasu Szynwałd znajduje się we władaniach rodu Sanguszków. Stan ten trwał będzie aż do roku 1946, kiedy to tereny będące ich własnością objęte zostały parcelacją.

 


 

Pogórska Wola – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Skrzyszów. Miejscowość leży przy drodze krajowej nr 4 około 12 kilometrów na wschód od centrum Tarnowa.

W Pogórskiej Woli znajduje się drewniany kościół pw. św. Józefa, zbudowany w 1778 roku jako kaplica św. Mikołaja przy dworze ówczesnych właścicieli wsi: Mikołaja i Józefa Siedleckich. Od 1925 roku pełni funkcje kościoła parafialnego, a w 1932 roku przeniesiono go w obecne miejsce i powiększono poprzez przedłużenie nawy, dobudowanie wieży i krucht bocznych, jednocześnie zmieniając wezwanie kościoła.

W Pogórskiej Woli Niemcy dokonywali w czasie II wojny światowej masowych rozstrzeliwań Polaków, w szczególności więźniów tarnowskiego więzienia. 12 września 1941 roku rozstrzelano tu narciarkę i kurierkę ZWZ-AK, Helenę Marusarzówną. Obecnie na tym miejscu znajduje się pomnik autorstwa tarnowskiego plastyka Anatola Drwala.


 

Ładna - wieś sąsiaduje z Tarnowem od strony wschodniej. Leży na trasie E-4 w kierunku Rzeszowa. Do roku 1949 Ładna stanowiła część wsi Skrzyszów. W ostatnich latach miejscowość dynamicznie rozwija się i rozbudowuje. Na jej terenie znajdują się między innymi dwie huty szkła, punkt sprzedaży samochodów Renault i wiele innych placówek rzemieślniczych i usługowych. Pogórska Wola Pogórska Wola to wieś w województwie tarnowskim, położona 12 km na wschód od Tarnowa, przy międzynarodowej trasie E-4.


 

Łękawica - wieś oddalona o 9 km na południowy wschód od Tarnowa, usytuowana w obniżeniu między Trzemeską Górą, a Górą św. Marcina. Powierzchnia wsi liczy 1 573 hektary (15,73 km2), z czego 54 zajmują lasy państwowe.

Liczba ludności na dzień 31.12.2010 r. wyniosła 2 266 osób.

Miejscowość posiada wyraźnie zarysowane centrum wsi. Znajdują się tutaj wszystkie budynku użyteczności publicznej jak: Szkoła Podstawowa, budynek wielofunkcyjny mieszczący Ośrodek Zdrowia, Przedszkole i bibliotekę, remiza OSP, oraz zabytkowy kościół p.w. Św. Mikołaja. Przez centrum przebiega droga powiatowa Skrzyszów - Łękawka.

 


 

Wersja do druku
© Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Armii Krajowej w Szynwałdzie